Liên hệ quảng cáo: 0931 07 8886

Đặt tên đường Alexandre De Rhodes: Công lớn với chữ quốc ngữ

06/12/2019 15:29 | Tin tức

Đặt tên đường Alexandre De Rhodes: Công lớn với chữ quốc ngữ

Đường Alexandre De Rhodes tại TP.HCM. Ảnh: Tuổi trẻ

Việc đặt tên đường phố là văn hóa của con người, vấn đề là cân nhắc người nào đáng để hậu thế hay lịch sử vinh danh...

Câu chuyện đặt tên đường hai vị giáo sĩ phương Tây Francisco De Pina và Alexandre De Rhodes tại Đà Nẵng đã được tạm gác sau nhiều tranh cãi trái chiều, tuy nhiên PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM vẫn muốn góp tiếng nói để có đánh giá đúng công lao của giáo sĩ Alexandre de Rhodes, đồng thời thể hiện quan điểm về việc đặt tên đường phố ở Việt Nam.

Năm nay đã ở cái tuổi ngoài 80, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh vẫn nhớ những ngày ông còn bé, đã có rất nhiều tên đường ở Hà Nội, Hải Phòng... mang tên người nước ngoài bởi khi đó thực dân Pháp đang đô hộ Việt Nam

Đối với vị giáo sĩ Alexandre de Rhodes, công lao của ông đối với chữ quốc gia là không thể phủ nhận, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh khẳng định. Alexandre de Rhodes tới Việt Nam truyền đạo Thiên chúa giáo và việc truyền đạo ấy cũng là lẽ tự nhiên của con người.

Đạo Thiên chúa phát triển và được truyền bá trên khắp thế giới, không riêng gì Việt Nam nhưng vì Alexandre de Rhodes không phải là người Việt, người Việt khi đó viết chữ Hán và chữ Nôm nên để truyền đạo, Alexandre de Rhodes đã chung sống với người Việt, nghe và học tiếng Việt rồi từ đó Latinh hóa tiếng Việt để dần dần trở thành chữ quốc ngữ.

Chữ quốc ngữ là sản phẩm sáng tạo của nhiều giáo sĩ châu Âu nhưng công lao của Alexandre de Rhodes rất rõ ràng khi ông làm ra cuốn từ điển Việt-Bồ-La.

"Chữ quốc ngữ giữ vai trò quan trọng trong lịch sử văn hóa Việt Nam. Nhờ có chữ quốc ngữ, tri thức Việt Nam phát triển rất nhanh vì chỉ cần nhớ vần, ghép vào, trong khi chữ Hán phải nhớ bao nhiêu nét, sai một nét là ra nghĩa khác.

Bởi chữ quốc ngữ dễ phổ cập nên khi có phong trào Bình dân học vụ nâng cao trình độ dân trí do trí thức Việt Nam kêu gọi, chỉ trong một thời gian ngắn, trẻ em, cô sen, vú già, tài xế... đã học được rất nhanh và có thể đọc được báo. Chuyện phổ biến, tuyên truyền những thông tin, chủ trương của tổ chức cachsc mạng nhờ đó rất dễ dàng. Sau Cách mạng tháng 8/1945, Việt Nam lại có phong trào diệt giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm.

Chữ nghĩa có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển nên công của Alexandre de Rhodes là rất lớn, việc lấy tên vị giáo sĩ này để đặt tên đường phố không có gì phải tranh cãi", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh phân tích.

Cũng theo vị chuyên gia này, việc lấy tên một danh nhân, một nhân vật lịch sử để đặt tên đường chính là sự tri ân của dân đối với người có công làm cho xã hội đất nước phát triển. Việc lựa chọn đặt tên đường thay vì dựng tượng những nhân vật đó cũng là cách làm phù hợp hơn cả vì nó đi vào ấn tượng mỗi người, ai cũng biết. Trong khi đó, nếu dựng tượng thì cũng chỉ tùy từng chỗ, không phải ai cũng đến nơi đó để xem bức tượng được.

Nhìn lại những tranh cãi trái chiều xung quanh việc đặt tên đường hai vị giáo sĩ phương Tây ở Đà Nẵng thời gian qua, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh cho rằng câu chuyện ở đây chính là vấn đề nhận thức.

Như ở TP.HCM đã có tên đường Alexandre de Rhodes từ trước giải phóng. Nhưng sau đó, do một số người đánh đồng tất cả người nước ngoài đến Việt Nam đều với mục đích xâm lược nên tên đường Alexandre de Rhodes bị xóa đi, thay bằng tên đường Thái Văn Lung. Sau này, nhận thức thay đổi, con đường được trả lại tên Alexandre de Rhodes.

Cũng là chuyện nhận thức, một thời gian dài ở Việt Nam luôn tồn tại câu hỏi: có tôn vinh những nhà tư sản yêu nước, tham gia kháng chiến chống Pháp và đã đóng góp rất nhiều tiền vàng cho nhà nước? Đó là những nhà tư sản dân tộc, nhưng đã có lúc bị coi là giai cấp bóc lột.

Trường hợp bà Nguyễn Thị Năm, chủ hiệu buôn Cát Hanh Long là một ví dụ. Trong kháng chiến chống Pháp, bà Nguyễn Thị Năm đã đóng góp nhiều tiền bạc, vải vóc, nhà cửa cho Việt Minh, nhiều cán bộ cách mạng, đơn vị bộ đội tá túc trong đồn điền của bà. Tuy nhiên, trong cuộc cải cách ruộng đất, bà Năm bị nông dân địa phương đấu tố là địa chủ gian ác và bị xử bắn ở Thái Nguyên. Sau này, sự sửa sai mới được thực hiện.

Từ những câu chuyện trên, trở lại với việc đặt tên đường PGS.TS Nguyễn Lê Ninh cho rằng "Người hiểu biết, để ý đến sự phát triển của đất nước, dân tộc thì luôn trân trọng những cống hiến của các thành viên trong xã hội hoặc người nước ngoài có công với dân tộc mình, từ đó tri ân họ, mà dùng tên những người có công lao ấy đặt tên đường là cách làm phổ biến nhất", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh nhấn mạnh.

Theo Thành Luân/ Báo Đất Việt

Link nguồn: https://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/dat-ten-duong-alexandre-de-rhodes-cong-lon-voi-chu-quoc-ngu-3392774/