Hotline và Quảng cáo: 091 368 1886

Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng: CUỘC QUY HOẠCH THẮNG LỢI

27/07/2018 23:03 | Tin tức

Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng: CUỘC QUY HOẠCH THẮNG LỢI

Triệu học hết lớp 12 trường huyện rồi ở nhà phụ giúp bố mẹ công việc đồng áng. Song tám sào ruộng cuối đồng quanh năm ngập úng, trả về mỗi vụ non tấn thóc, không thể là sinh kế cho gia đình 5 người mãi.

Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng: MỘT NGÀY VÀ MỘT ĐỜI

Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng: KHI ĐÀN TRÂU TRỞ VỀ

Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng: QUA CƠN MÊ

Thế rồi cơ hội đổi đời nhen nhóm từ nơi gọi là “khu công nghiệp Phụng Hiệp”, một dự án tầm cỡ quốc gia được người dân địa phương truyền tai nhau thời điểm bấy giờ. Cơ khí chế tạo, lắp ráp điện tử, chế biến thực phẩm sẽ là những ngành chủ đạo của khu công nghiệp vài trăm héc-ta, vốn đầu tư tính bằng chục triệu đô.

Năm 2005, người thanh niên 21 tuổi Lê Văn Triệu của thôn Hạ Giáp, xã Thắng Lợi, huyện Thường Tín bắt tay thực hiện một “dự án” có ý nghĩa quyết định với cả cuộc đời mình: đi học nghề cơ khí.

Anh muốn làm việc trong KCN khi nó hoàn thành. Lớp thanh niên trong bốn xã Thắng Lợi, Dũng Tiến, Tô Hiệu, Nghiêm Xuyên – những địa bàn có đất ruộng thuộc vùng quy hoạch dự án, hồi ấy cũng hồ hởi đón đầu cơ hội đổi đời kia theo cách tương tự.

Trong suốt khoảng thời gian 2 năm rưỡi học nghề , con đường 7km từ nhà Triệu đến trường Công nhân cơ điện II, với anh luôn là một hành trình của hy vọng. Anh tưởng tượng ra cảnh từ đoạn đồng trũng ngập kia một ngày sẽ mọc lên những nhà máy xí nghiệp. Anh sẽ là một trong hàng ngàn công nhân, sáng mặc đồng phục vào xưởng, chiều tan làm, cuối tháng nhận lương. Không lo bố mẹ già phải vùi mặt vào đất quanh năm kiếm non tạ thóc, tối mất ngủ lo ốc bươu vàng hay đến kỳ lúa trổ đi đặt bẫy đánh chuột đồng cắn hạt như bao năm nay.

Tháng 10 năm 2007, UBND Hà Tây phê duyệt quy hoạch chi tiết KCN Phụng Hiệp do Công Ty cổ phần SIMCO Sông Đà làm chủ đầu tư, với diện tích 175 hec-ta trong giai đoạn 1. “Từ mâm cơm nhà đến quán nước, già trẻ gái trai ai cũng bàn luận rôm rả chuyện khu công nghiệp. Hồi đấy vui lắm”, Triệu kể lại.

Người dân ở đây đã bắt đầu lên kế hoạch cho những khoản tiền đền bù ruộng đất mà họ hy vọng sẽ sắp được nhận. Người định sửa sang cửa nhà, người phát triển kinh tế tư nhân. Dự án lên trang. 35 nghìn con người hồ hởi đợi chờ.

Triệu đi trên cánh đồng trũng, nơi có dự án "khu công nghiệp" chưa bao giờ được khởi công.

Năm ấy, Triệu “lên hà Nội” học tiếng hai tháng tại một trung tâm sau trường Đại học Bách khoa. Trong tưởng tượng của chàng trai trẻ, khi chủ đầu tư SIMCO Sông Đà triển khai giải phóng mặt bằng, Triệu lấy tiền đền bù đất đi xuất khẩu lao động sang Qatar làm cơ khí. Hai năm sau, hết hợp đồng lao động và có vốn kha khá, Triệu sẽ về quê lấy vợ, xây nhà rồi vào làm công nhân khi KCN đã hoàn thành.

Nhưng đấy là cuộc đời bằng phẳng của Triệu trên kịch bản anh vẽ ra 10 năm trước, một kịch bản có hướng phát triển phụ thuộc phần lớn vào dự án KCN Phụng Hiệp. Trên thực tế, “kế hoạch 10 năm lần 1” này của Triệu bị phá sản.

Khu công nghiệp ấy chưa bao giờ được xây dựng.

“Cái làm mình buồn nhất không phải là công sức tiền bạc học nghề”. Triệu kể lại bằng vẻ bất cần nhưng có chút nuối tiếc. Anh tiếc cho những kế hoạch dở dang và kỳ vọng ngây thơ của mình thời còn trẻ.

Dân xã Thắng Lợi và khu quanh đó còn tiếp tục bàn tán về dự án chưa bao giờ thành hình ấy thêm một thời gian lâu nữa. Nhưng thay vì sự hồ hởi ban đầu, họ bắt đầu hồ nghi, rồi sau đó là bế tắc vì những dự định không thể thành. Bây giờ thì họ đã không còn muốn nhắc nhớ gì về nó. Họ học cách lên “kế hoạch 10 năm lần 2” và những lần tiếp theo, độc lập với dự án tầm cỡ quốc gia này.

Triệu giờ đã là cha của 2 đứa trẻ. Xưởng cơ khí anh làm ở khoảng sân chưa đầy 10m2 trước nhà là kế sinh nhai “tàm tạm” cho cả gia đình. Bạn bè Triệu cùng học nghề thời ấy, người lông bông, người đi tứ phương làm thuê, làm mướn, người lên làm ở Quất Động, cụm công nghiệp có số phận sáng màu hơn, cách đó vài cây số.

Trong câu chuyện của một cuộc quy hoạch không thắng lợi trên địa bàn xã Thắng Lợi, không chỉ có Triệu cùng lớp thanh niên khi ấy chịu một tuổi thanh xuân lỡ dở. Cánh đồng 175 hec-ta, cũng chưa tìm được lối thoát cho mình.

Trong báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội hàng năm ở Thắng Lợi, có một loại thông tin, tuy không nằm trong các chiến lược quốc gia, nhưng không bao giờ thiếu: số lượng chuột hại mùa màng bị diệt. Năm 2016, con số này là khoảng 24.400 con, gần gấp 3 lần số dân của xã.

Sở dĩ đây là một thông số quan trọng, vì nó có ảnh hưởng khá nhiều đến năng suất lúa vốn đã không lấy gì làm cao của địa phương này.

Cuối năm 2012, tức là 5 năm sau cuộc đợi chờ không kết quả vào khu công nghiệp Phụng Hiệp, Ủy ban xã thực hiện dồn điền đổi thửa, mong tự cứu lấy mình.

Xã gửi kiến nghị lên Thành phố Hà Nội xin chuyển đổi sang mô hình kinh tế trang trại, với một suy nghĩ đơn giản nhưng logic: nếu không làm khu công nghiệp nữa thì hủy dự án, làm gì miễn để tăng hiệu quả kinh tế cho địa phương.

Họ chưa bao giờ nhận được hồi âm.

Nghề cơ khí vẫn nuôi sống Triệu, nhưng không theo cách mà anh đã tưởng tượng.

“Bây giờ chỉ cần nhìn thấy cử tri xã Thắng Lợi, Đại biểu Quốc hội đã nói ngay: Biết rồi, biết là sẽ kêu cái gì rồi” - ông Trương Công Phượng, Phó chủ tịch xã mô tả.

Kế hoạch chuyển đổi mô hình kinh tế cho cánh đồng úng trũng không thực hiện được do bị chồng chéo với quy hoạch khu công nghiệp Phụng Hiệp là lời giải thích duy nhất xã nhận được từ thành phố. Vế quan trọng hơn của câu hỏi là “vậy bao giờ khu công nghiệp Phụng Hiệp được triển khai?” chưa có ai trả lời cho họ.

Trong thời gian đó, để chứng minh phần nào sự quan tâm của mình đến cái “nửa chừng xuân bị dang dở” của xã Thắng Lợi, từ năm 2014, UBND Hà Nội triển khai cho địa phương này một dự án trồng lúa chất lượng cao.

Cứ mỗi tơ mơ sáng, một đội quân già chục phụ nữ trung niên sẽ túa ra từ khắp các ngõ xóm của địa phương này. Họ sẽ đạp xe đạp đôi chục cây số với những bao gạo “chất lượng cao” trên gác ba ga, đi thả gạo cho các quán ăn, nhà hàng, trường học lân cận. Họ được gọi với cái tên “đội quân hàng xáo”. Họ cũng chính là những người chịu trách nhiệm đầu ra cho dự án nông nghiệp cấp thành phố vừa kể bên trên. Đó có lẽ cũng là dự án “khởi sắc đáng kể nhất của địa phương trong suốt 10 năm qua”, theo lời ông Phượng.

(Phận người sau những cuộc ôm đất vội vàng từ Chương 1 đến Chương 5 Tại đây)

Theo  Đức Hoàng - Hoàng Phương - Thanh Lam

Ảnh: Giang Huy - Đỗ Mạnh Cường

Đồ họa: Tiến Thành/ VNexpress