Bình Thuận: Nhiều dự án điện mặt trời vi phạm luật đất đai
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, hàng loạt nhà máy điện mặt trời, điện gió ở Bình Thuận đã khởi công trên đất quy hoạch dự trữ khoáng sản quốc gia khi chưa có ý kiến cho phép của Thủ tướng Chính phủ.
Hàng loạt sai phạm trong phát triển điện mặt trời tại tỉnh Bình Thuận đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra tại thông báo kết luận thanh tra quản lý, đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh.
![Kết luận của Thanh tra Chính phủ về loạt dự án điện gió tại Bình Thuận Kết luận của Thanh tra Chính phủ về loạt dự án điện gió tại Bình Thuận](https://media.tinnhanhnhadat.vn/images/upload/2023/12/27/ket-luan-1752.jpg)
Về đất đai xây dựng nhà máy, Thanh tra Chính phủ kết luận việc Bộ Tài nguyên và Môi trường có các văn bản hướng dẫn UBND tỉnh Bình Thuận xây dựng dự án nhà máy điện gió Đại Phong, nhà máy điện gió Hồng Phong 1 trên khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia, thời gian dự trữ khoáng sản... là không có cơ sở.
Theo giải trình của UBND tỉnh Bình Thuận, dự án Nhà máy điện gió Hòa Thắng 1.2 đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng để thực hiện dự án. CTCP Năng lượng Hòa Thắng đã nộp Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Bình Thuận số tiền 10,6 tỷ đồng theo phương án phê duyệt.
Cũng theo điểm tên của Thanh tra Chính phủ, các dự án nhà máy điện gió Hòa Thắng 1.2; nhà máy điện gió Thái Hòa, nhà máy điện gió Đại Phong, nhà máy điện gió Hồng Phong 1, nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 1A, nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 1B, nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 5.2, nhà máy điện mặt trời Hàm Kiệm 1, nhà máy điện mặt trời Mũi Né, nhà máy điện mặt trời Hàm Kiệm, nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 4, nhà máy điện gió Phú Lạc - Giai đoạn 2, nhà máy điện gió Phong điện 1 đều xây dựng trên đất mặt khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia là không có cơ sở pháp luật, vi phạm quy định.
Cũng theo cơ quan thanh tra, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại Bình Thuận để xây dựng các dự án điện mặt trời cũng có nhiều vi phạm.
![Dự án nhà máy điện gió Đại Phong Dự án nhà máy điện gió Đại Phong](https://media.tinnhanhnhadat.vn/images/upload/2023/12/27/nha-may-dai-phong-1752.jpg)
Theo đó, việc UBND tỉnh Bình Thuận cho các doanh nghiệp gồm: CTCP Năng lượng Thiên Niên Kỷ, CTCP Đầu tư và Xây lắp điện số 8 Bình Thuận, CTCP năng lượng Hồng Phong 1, CTCP năng lượng Hồng Phong 2, CTCP Đức Thành Mũi Né, CTCP điện mặt trời Trường Thành - Bình Thuận được thuê đất 50 năm với mục đích xây dựng công trình năng lượng là không có cơ sở pháp luật.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh Bình Thuận còn phê duyệt và cho thuê đất vượt hạn mức theo quy định để các doanh nghiệp xây dựng dự án điện mặt trời trên địa bàn, một số doanh nghiệp chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng điểm tên hàng loạt dự án khởi công khi chưa hoàn thiện các thủ tục về thuê đất tại địa bàn tỉnh Bình Thuận. Trong đó, CTCP điện Mặt Trời đã khởi công Nhà máy điện mặt trời Phong Phú, đường dây điện trên diện tích 56,32ha trước khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho thuê đất, bàn giao đất. Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh đây là hành vi chiếm dụng đất, vi phạm hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Luật Đất đai 2013.
Đáng chú ý, CTCP Năng lượng Thiên Niên Kỷ đã khởi công xây dựng dự án Nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 5.2 ngày 16/6/2020, vận hành thương mại ngày 24/12/2020 là vi phạm quy định tại các quyết định cho thuê 55,47ha đất của UBND tỉnh Bình Thuận, không thực hiện đúng cam kết tại các văn bản xin thuê đất.
Đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa được Thủ tướng Chính phủ có ý kiến cho phép xây dựng trên đất quy hoạch dự trữ khoáng sản quốc gia tại tỉnh Bình Thuận.
Tương tự, CTCP Đức Thành Mũi Né (chủ đầu tư nhà máy điện mặt trời Mũi Né) và CTCP Hà Đô Bình Thuận (chủ đầu tư nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 4) xây dựng nhà máy trên đất dự trữ khoáng sản quốc gia khi chưa có ý kiến của Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai.
Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện Công ty TNHH Điện Mặt Trời Trường Lộc Bình Thuận, CTCP Đầu tư Phát triển Đại Phong, CTCP điện gió Hồng Phong 1, CTCP Năng lượng Hồng Phong 1, CTCP Năng lượng Hồng Phong 2 có hành vi chiếm dụng đất để xây dựng các nhà máy điện khi chưa được UBND tỉnh Bình Thuận cho phép.
Thanh tra Chính phủ kết luận việc để các doanh nghiệp thực hiện đầu tư xây dựng các nhà máy điện mặt trời, điện gió trên đất quy hoạch dự trữ khoáng sản quốc gia khi chưa có ý kiến cho phép của Thủ tướng Chính phủ, chưa được thuê đất, ngoài trách nhiệm của các chủ đầu tư dự án, trách nhiệm quản lý đất đai thuộc về UBND tỉnh Bình Thuận; UBND huyện nơi các dự án xây dựng.
Cơ quan thanh tra cũng phát hiện có 12/13 dự án điện mặt trời tại Bình Thuận vi phạm điều kiện khởi công xây dựng công trình như: Thiết kế bản vẽ thi công chưa được phê duyệt; 2 dự án chưa có giấy phép xây dựng; 5 dự án mặt bằng thi công chưa được bàn giao.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Bình Thuận chủ trì, chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm nêu trên.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo, tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến những tồn tại, khuyết điểm, vi phạm.